sanatokulu.com

Tarihimizden günümüze tanınmış ünlü ebru sanatçılardan bazıları

HATİP MEHMET EFENDİ: (? – Nisan 1773) Ayasofya Camii’nin hatibi olması sebebiyle Hatip Mehemet Efendi olarak anılmaktadır. Hocapaşa’da ki evinde çıkan yangında eserlerini kurtarmak isterken kendiside yanmıştır.

ŞEYH SADIK EFENDİ: (?- Temmuz 1846) Buhara’ nın Vabakne şehrinde doğmuştur. Ebruyu iki oğluna da öğretmiştir. ( Edhem ve Nafiz Efendiler)

Revânî Çelebi, II. Bayezid ve Yavuz Sultan Selim Hân devirlerinde yaşamış zekî, nüktedân, hazır cevap bir şâirdi. Fakat, bir kusuru vardı; paraya-pula, mala-mülke düşkünlüğü... Sürre Emîni olarak vazife yaptığı sırada, Mekke'ye götürmesi için kendisine emânet edilen paraların "miktâr-ı münâsib"ini de kendisine ayırırdı. Sûistîmâli fark edilince, devrin şâirlerinden biri;

Müselmanluk bu mudur ki Revânî!
Unuttun Kâ'be'ye varalı Hakk'ı...

mısralarıyla başlayan bir hicviye yazdı. Pişkin şâir altta kalmadı ve şu cevabı verdi:

Be Revânî göre neler dediler

Peyami Safa'nın, "Sanat Edebiyat Tenkit" isimli kitabındaki "İyi yazı, kötü yazı" başlıklı makalesinden bazı parağraflar:

"İyi yazıda cümleler ve kelimeler hendesî bir disiplin altındadırlar. O kadar yerli yerinde ve biçimli dizilmişlerdir ki, hiçbirini kaldıramaz, daha evvele ve daha sonraya alamazsınız.

"Kötü yazıda ibâre bu simetriden mahrumdur, mevzu daima çarpılır ve ifade yan yatar.

Çinicilik güzel sanatların bir kolu olarak en geliş miş örneklerini Türk İslâm sanatında vermiştir. Eski Türkler çiniyi sertleşmiş toprak mânâsına gelen kâşi kelimesi ile fiade ederlerdi. Sonradan Osmanlılar za manında ilk porselen ve fayansların Çin'den getirilme si dolayısıyla «Çin işi» mânâsında «Çini>> kelimesi kul lanılmaya başlanmıştır.

Bir kitâp, bir mecmua veyâ bir defterin yapraklarını dağılmaktan muhafaza etmek ve sırasıyla bir arada toplu olarak tutmak işlemine ciltçilik; bunları dış tesirlerden korumak ve süslemek için, ince tahtadan, deriden veyâ üzeri deri, kâğıt ve bez gibi malzeme ile kaplı, mûkavvadan yapılmış kaplara cilt denir.

Evliya Çelebi'nin kaleminden Süleymaniye Camii:
Sultan Süleyman Han bu camiyi denize bakar bir yüksek tepe üzerinde yaptırdı. Bütün Osmanlı ülkesinde ne kadar büyük üstad mimar, yapıcı, amele, taş tıraş eden mermerci varsa toplayıp üç sene, ayağı bağlı üç bin forsa, temelini yerin dibine indirip, temeline rıhtım yapıp üç senede yer yüzünde esas bina göründü. O halde bir sene hali üzerinde durup bir sene sonra mihrabı konuldu. Dört tarafındaki duvarları kubbe kemerlerine varıncaya kadar üç senede bitirdiler. Ondan kavi ve sağlam dört ayak üzerine büyük kubbeyi yaptılar.

Sultan Dördüncü Murad Hân (merhûm) da ataları gibi sanatkâr ve şâirdir. Bilhassa muamma (bilmece nev'i şiir) söylemeye meraklıdır. Bir dîvan sonrası hususi sohbet sırasında etrafına bakınıp meclistekilere sorar:

"- Dırahşân oldu gördüm beş hilâl üstünde bir hurşid!"

Mecliste hazır bulunan Nef'î, mısra'daki "gördüm" fiilinden yola çıkarak, etrafına bakınıp cevabı aramaya koyulur... Tam bu esnada dizini dirseğine destek ederek beş parmağıyla alnını kavrayıp düşünmekte olan bir vezîri görür ve vezinle cevabı yapıştırır:

"- Meğer kim pençe-i sîmîne ol meh-pâre yaslanmış" deyiverir.

...Cedlerimiz inşâ etmiyorlar, ibâdet ediyorlardı. Maddeye geçmesini ısrarla istedikleri bir ruh ve îmânları vardı. Taş, ellerinde canlanıyor, bir ruh parçası kesiliyordu. Duvar, kubbe, kemer, mihrap, çini, hepsi Yeşil'de duâ eder, Muradiye'de düşünür ve Yıldırım'da harekete hazır, göklerin derinliğine susamış bir kartal hamlesiyle ovanın üstünde bekler. Hepsinde tek bir ruh terennüm eder.

Afrika\'ya, Hindistan\'a, Avustralya\'ya ve civarın-daki adalara yayılmış olan bir grup kuşa «dokumacı kuşugiller» adı verilir.

Çünkü bu kuşlar, adlarından da anlaşılacağı gibi, gerçekten dokurlar ve bu sanat-larıyla kendilerine olağanüstü kusursuz yuvalar inşa ederler.

«Size ecdadımdan kalma bir "Kûs-i Hâkânı-yı arzetmek isterim.

îşte görüyorsunuz; bu nevi köslerin her tarafı aslan derisiyle kaplı olduğu gibi sesleri de hiçbir zaman davula benzemez. İniltili, uğultulu, ars lan kükremesini andırır. Ufak bir tokmak darbesiyle etrafı sarsar.

Topun bulunmadığı devirlerde düşman bundan duyduğu korku kadar hiçbir şeyden korku duymazmış. Geçenlerde bunu mahsus bir bilene gösterdim. Arslan derisinden olduğunu o da tasdik etti. Zaten kenarlarından da bellidir. Tüyler tamamiyle tabaklan mamıştır.